چگونگی اجرای احسن اصل 44 قانون اساسی

چگونگی اجرای احسن اصل 44 قانون اساسی

چگونگی اجرای احسن اصل 44 قانون اساسی

ا پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار قانون اساسی که برگرفته از اصول ناب اسلامی است، دستیابی به اقتصاد عادلانه منطبق بر ضوابط اسلامی ضرورت یافت، این در حالی بود که با توجه به شرایط جنگ تحمیلی، تمرکز دولت بر صنایع و فعالیت‌های اقتصادی بیش از پیش شده ‌بود.

در برنامه سوم توسعه اقتصادی، موارد مهمی برای واگذاری سهام بنگاه‌های دولتی، کوچک‌سازی اندازه دولت، حضور بخش‌های غیردولتی در اقتصاد مورد تاکید قرارگرفت، اما کماکان ورود بخش غیردولتی در حوزه‌های عمده‌ای از اقتصاد منع شده بود. سرانجام سیاست‌های کلی اصل44 با هدف امکان حضور گسترده و فعالانه بخش غیردولتی در عرصه مشارکت اقتصادی، توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شد و در دستور کار مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار گرفت.

بررسی سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی

بر اساس اصل چهل و چهارم قانون اساسی، نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران متشکل از سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی است. فعالیت‌های بخش دولتی، صرفا در کنترل و اختیار دولت است؛ اجرای شیوه‌ها و سیاست‌هایی برای افزایش نقش نیروهای بازار آزاد (مردم) در اقتصاد ملی ذیل عنوان بخش خصوصی، جهت رفع نیازمندی‌های مشترک، بهبود وضع اقتصادی و اجتماعی از طریق خودیاری و کمک متقابل و همکاری بر پایه اعتقاد به آیه شریفه« تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى»ذیل عنوان بخش تعاونی تعریف می‌­شوند.

1.بخش دولتی شامل کلیه صنایع بزرگ، صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن ­بزرگ­،­می‌شود که متصدی امور حاکمیتی بخش دولتی است.

2. بخش تعاونی نیز شامل شرکت‌ها و موسسات تعاونی تولید و توزیع است.

3. بخش خصوصی هم شامل کشاورزی، دامداری، صنعت، تجارت و خدمات می‌شود که می‌تواند در همه فعالیت‌های اقتصادی به جز فعالیت های صدر اصل 44 قانون اساسی فعالیت کند.

ابلاغ سیاست‌های کلی اصل چهل و چهار مطابق بند 1 اصل 110 قانون اساسی، به فرمان مقام معظم رهبری در جهت: سرعت بخشیدن به رشد اقتصاد ملی، گسترش مالکیت در سطح عموم مردم به منظور تامین عدالت اجتماعی، ارتقاء کارایی بنگاه‌های اقتصادی و بهره‌وری منابع مالی و انسانی و فناوری است. جهت پیاده‌سازی  اهداف فوق، قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44، مشتمل بر 92 ماده در 8 بهمن 1386توسط مجلس شورای اسلامی تصویب شد.

همچنین اجرای سیاست‌های مذکور مستلزم تصویب قوانین جدید و بعضا تغییراتی در قوانین موجود است و مجمع تشخیص مصلحت نظام نهاد ناظر بر حسن اجرای سیاست‌های کلی اصل44 در نظر گرفته‌ شده است.

1) سوء نظارت علت کلیدی عدم اجرای سیاست‌های کلی خصوصی سازی

بررسی عملکرد شورای عالی نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی مذکور و نیز شواهد موجود نشان می‌دهد که این شورا ساز و کار لازم جهت جلوگیری و رسیدگی به تخلفات یا انحرافات ناشی از اجرای قانون یا معرفی متخلف و مجرم به مراجع قضائی حسب مورد و به طور کلی نظارت بر اجرای قانون را ندارد و بیشتر شأن مشاوره‌ای و تصویب آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هایی که به موجب قانون مسئول تصویب آن بوده را داشته است. بنابراین، نظارت در مرحله اجرای قانون بسیار ضعیف است و به همین دلیل است که دستگاه‌های مسئول، ضرورتی به پاسخگویی و ارائه شفاف گزارش عملکرد خود نمی‌بینند.

شورای عالی اجرای سیاست­های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی به عنوان نهاد ناظر و سیاستگذار این حوزه، می‌­تواند با تدوین سیاست­ها و خط مشی­‌ها و با رصد مستمر عملکرد­ها، بسیاری از آسیب های خصوصی‌سازی کشور را شناسایی و رفع کند که البته برای نیل به این مقصود لازم است با توجه به عضویت نمایندگان هر سه قوه در این شورا، توجه جدی تر از ناحیه قوای سه گانه به این شورا شود.

2)نقش کلیدی دولت در هدایت فرایند واگذاری

در بند الف سیاست‌های ابلاغی اصل 44، به سیاست‌های کلی توسعه بخش‌های غیردولتی اشاره شده است بر این اساس دولت موظف است، هرگونه فعالیت و بهره‌­برداری که مشمول عناوین صدر سیاست­های ابلاغی مذکور نباشد، حداکثر تا پایان برنامه پنج ساله چهارم به بخش های تعاونی و خصوصی و عمومی غیردولتی واگذار کند، اما ضعف جدی خصوصی‌سازی به دلیل عدم رعایت الزامات واگذاری در سیاست‌های کلی مذکور است که به ذکر برخی موارد اکتفا می‌­کنیم.

1- فراخوان عمومی با اطلاع رسانی مناسب جهت ترغیب و تشویق عموم به مشارکت و جلوگیری از ایجاد انحصار و رانت اطلاعاتی

2-جهت تضمین بازدهی مناسب سهام شرکت­های مشمول واگذاری اصلاحات لازم در خصوص بازار، قیمت‌گذاری محصولات و مدیریت مناسب بر اساس قانون تجارت انجام شود.

3-لزوم کارشناسی همه جانبه در واگذاری­ها

4-دولت موظف است نقش جدید خود درسیاستگذاری، هدایت و نظارت بر اقتصاد ملی را تدوین و اجرا نماید.

با توجه به موارد فوق، زمانی که به واگذاری‌های سازمان خصوصی سازی مراجعه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که به دلیل عدم کارشناسی همه جانبه، ایجاد انحصار، عدم قیمت گذاری و مدیریت مناسب و عدم ایفای نقش هدایت و تنظیم‌گری دولت موجب ضعف عملکرد صنایع واگذاری شده است. لذا بنظر می‌رسد مهمتر از خصوصی‌سازی لزوم به کارگیری دقیق سیاست‌های کلی واگذاری است که در سایه توانمندسازی، هیات مدیره خبره و خصوصی سازی به معنای واقعی و پربازده حاصل خواهد شد.

در آخر برای داشتن اقتصاد مولد و پویا بهتر است، نقش تنظیم‌گری دولت در حمایت از مصرف کنندگان تعدیل شود و ریل گذاری مناسب در جهت اجرای سیاست‌های کلی اصل 44، از طریق تصویب قوانین متوازن، نظارت پیشینی دقیق هیات عالی نظارت بر اجرای سیاست­های کلی به صورت الزام‌آور و نه مشاوره‌ای، تطبیق کامل سیاست‌های کلی واگذاری در واگذاری‌های سازمان خصوصی سازی به بخش خصوصی، پیش­ بینی ضمانت اجرای مناسب و بازدارنده در صورت تخلف نهاد‌های مربوطه از اجرای سیاست‌های مذکور و در نهایت ایجاد زمینه توانمند‌سازی در مدیریت بخش خصوصی نظام اقتصادی سالم و رو به رشدی را در جمهوری اسلامی ایران فراهم خواهد نمود.

بازتاب

خبرگزاری فارس

دسته بندی مطالب


آخرین مطالب


چرا و چگونگی حمایت از تولید: امیر سیاح
چرا و چگونگی حمایت از تولید: امیر سیاح
پشتیبانی از صنایع کوچک و متوسط با تأمین مالی جمعی
پشتیبانی از صنایع کوچک و متوسط با تأمین مالی جمعی
راهبرد گازی تهران در قبال عشق‌آباد
راهبرد گازی تهران در قبال عشق‌آباد
پایش تحولات انقلاب صنعتی چهارم-گزارش دوم
پایش تحولات انقلاب صنعتی چهارم-گزارش دوم
رونق تولید با سیاستگذاری کارآفرینانه
رونق تولید با سیاستگذاری کارآفرینانه
توکن‌­های غیرمثلی و کسب درآمد اقتصادی
توکن‌­های غیرمثلی و کسب درآمد اقتصادی

برچسب ها